W automatyce człon proporcjonalny P (bezinercyjny, wzmacniający) (ang. proportional term) to człon, który na wyjściu daje sygnał y(t) proporcjonalny do sygnału wejściowego x(t):

Parametr k nazywa się współczynnikiem wzmocnienia nawet wtedy, gdy współczynnik ten jest mniejszy od 1, czyli następuje nie wzmocnienie, lecz osłabienie działania.

Dla określenia wartości wzmocnienia k potrzebne jest równanie matematyczne, określające zależność pomiędzy wielkością wyjściową y(t) i wielkość wejściową x(t). Jeśli ta zależność jest nieznana, mozna określić wartość k na podstawie znajomości charakterystyki statycznej lub za pomocą eksperymentu.

Poddanie powyższego związku obustronnej transformacji Laplace'a daje związek pomiędzy transformatami obu sygnałów:

Stąd transmitancja członu proporcjonalnego ma postać:

gdzie stała k jest współczynnikiem wzmocnienia.

Odpowiedź impulsowa:

Charakterystyka skokowa członu proporcjonalnego wynosi:
- w dziedzinie operatorowej

- w dziedzinie czasu

Charakterystyka amplitudowo-fazowa:

przyjmując otrzymujemy:

Charakterystyka fazowa:

Odpowiedź na skok jednostkowy i charakterystyka amplitudowo - fazowa członu proporcjonalnego:

Przykładami członów proporcjonalnych są: przekładnie zmieniające liczbę obrotów, przekładnie zmieniające moment napędowy, wzmacniacze elektroniczne oraz większość czujników - przetworników pomiarowych.

Człon całkujący

Człon inercyjny

Człon opóźniający

Człon różniczkujący

Transmitancja

Charakterystyka impulsowa

Charakterystyka amplitudowo - fazowa

Charakterystyka skokowa

Charakterystyka statyczna

Podstawowe człony dynamiczne (309 kB)